Liga Konferencji Europy – zasady, historia, najważniejsze informacje

Liga Konferencji UEFA to trzeci poziom europejskich rozgrywek klubowych, założony w 2021 roku. Obecnie w fazie ligowej uczestniczy 36 drużyn, a polskie zespoły walczą o awans od II rundy eliminacji. W dalszej części artykułu zebraliśmy najważniejsze informacje o historii, zasadach i bieżących wydarzeniach.

Historia i geneza powstania nowych rozgrywek

Inicjatywa utworzenia turnieju zrodziła się z potrzeby zwiększenia udziału klubów z federacji o niższym współczynniku UEFA w międzynarodowej rywalizacji. Liga Konferencji UEFA wystartowała w sezonie 2021/2022, a łączna liczba drużyn biorących udział w całych rozgrywkach (wraz z eliminacjami) wynosi 184. Organizator – UEFA – zaplanował ją jako uzupełnienie Ligi Mistrzów i Ligi Europy, umożliwiając reprezentantom mniejszych lig dotarcie do fazy grupowej i fazy pucharowej.

Pierwotnie turniej nosił nazwę Liga Konferencji Europy UEFA, jednak od sezonu 2024/2025 zrezygnowano z członu „Europa”, by wzmocnić odrębność marki. Decyzję ogłoszono w czerwcu 2023 roku, a nowa nazwa – Liga Konferencji UEFA – miała wspierać samodzielny rozwój rozgrywek w oczach kibiców i partnerów komercyjnych.

Pierwszym zwycięzcą został AS Roma, który w finale 2022 roku pokonał Feyenoord.

Historia rozgrywek liczy na razie kilka sezonów, a listę triumfatorów otwiera właśnie włoski klub. W kolejnych latach trofeum zdobywały angielskie West Ham United, grecki Olympiakos SFP, londyńska Chelsea oraz – jako ostatni przed sezonem 2026/27 – Crystal Palace. W finale Crystal Palace ograł Rayo Vallecano, pieczętując piąty już finał tych rozgrywek.

Format rozgrywek – od tradycyjnych grup do fazy ligowej

Do sezonu 2023/2024 obowiązywał system zbliżony do znanego z Ligi Europy: 32 zespoły podzielone na osiem grup, a następnie faza pucharowa z udziałem drużyn z trzecich miejsc w grupach Ligi Europy. Zwycięzca Ligi Konferencji UEFA zyskiwał automatyczną kwalifikację do fazy grupowej Ligi Europy kolejnego sezonu.

Od rozgrywek 2024/2025 struktura uległa zasadniczej zmianie. Wprowadzono jedną wspólną tabelę dla wszystkich uczestników, a ich liczbę zwiększono do 36. Każda drużyna rozgrywa sześć spotkań z różnymi rywalami, co przypomina system szwajcarski. Zlikwidowano przy tym dotychczasową możliwość spadku zespołów z Ligi Europy – od reformy nie ma już transferu między turniejami w trakcie sezonu.

Od sezonu 2024/2025 zrezygnowano z podziału na grupy – 36 klubów rywalizuje w jednej lidze, a o awansie decyduje pozycja w tabeli po sześciu meczach.

Faza ligowa

Drużyny przydzielono do sześciu koszyków po sześć ekip. Losowanie ustaliło trzech rywali na własnym stadionie i trzech na wyjeździe. Po rozegraniu wszystkich kolejek osiem najlepszych klubów awansuje bezpośrednio do 1/8 finału, zespoły z miejsc 9–24 przechodzą do barażowej fazy play-off, a ekipy sklasyfikowane na pozycjach 25–36 kończą udział w europejskich pucharach.

Faza pucharowa

W play-offach o 1/8 finału kluby zostają podzielone na rozstawione (miejsca 9–16) i nierozstawione (17–24), a rywalizacja toczy się w dwumeczach. Zwycięzcy tych par dołączają do ośmiu najlepszych drużyn fazy ligowej i od tej chwili rozgrywki przebiegają w klasycznym systemie pucharowym – ćwierćfinały, półfinały i finał.

Łącznie w ramach turnieju głównego odbywa się 141 meczów w 15 tygodniach, a spotkania co do zasady planowane są w czwartki. Sam finał rozgrywany jest w środę, w tym samym tygodniu co finały pozostałych europejskich pucharów – Ligi Europy w czwartek i Ligi Mistrzów w sobotę.

System pucharowy pozostał bez zmian – triumfator Ligi Konferencji UEFA ma zagwarantowany bezpośredni start w fazie grupowej Ligi Europy w następnym sezonie, co dodatkowo podnosi stawkę rywalizacji zwłaszcza dla klubów z niższych miejsc w rankingu krajowym.

Osiągnięcia klubów i krajów w pierwszych edycjach

W krótkiej historii turnieju najwięcej razy – po jednym tytule – triumfowały drużyny z Anglii (West Ham United, Chelsea, Crystal Palace), Włoch (AS Roma) oraz Grecji (Olympiakos SFP). Jedynym klubem, który dotarł do finału dwukrotnie, jest ACF Fiorentina – w sezonach 2022/2023 i 2023/2024 dwukrotnie ulegając rywalom.

W ujęciu państwowym przewaga należy do Anglii z trzema zwycięstwami i żadną porażką finałową. Włochy mają na koncie jeden tytuł i dwa przegrane finały, Hiszpania – dwa finały bez zwycięstwa (Real Betis, Rayo Vallecano), a Holandia jeden przegrany finał (Feyenoord w 2022 roku). Poniższa tabela zbiera komplet dotychczasowych rozstrzygnięć.

Polskie zespoły w Lidze Konferencji – sezon 2026/27

W eliminacjach do edycji 2026/2027 na poziomie II rundy eliminacji Ligi Konferencji Europy udział biorą trzy polskie kluby. Legia Warszawa zmierzy się z kazachskim Ordabasy Szymkent, Lech Poznań zagra z litewskim Żalgirisem Kowno, a Pogoń Szczecin trafi na zwycięzcę pary Linfield – Vllaznia. Pierwsze mecze zaplanowano na 27 lipca.

Legia Warszawa, Lech Poznań i Pogoń Szczecin rozpoczną walkę o Ligę Konferencji od II rundy eliminacji – pierwsze mecze odbędą się 27 lipca.

Nim jednak te zespoły przystąpią do rywalizacji, druga runda eliminacji przyniosła już spotkania z udziałem polskich ekip. Raków Częstochowa pokonał u siebie Vallettę 3:1, odwracając losy meczu po bramce Morello dla gości. Natomiast GKS Katowice w wyjazdowym starciu z MSK Žilina uległ 1:2 – mimo prowadzenia po golu Klemenza, Słowacy wyrównali i w drugiej połowie zdobyli zwycięskie trafienie. Sprawa awansu pozostaje otwarta przed rewanżami.

Od sezonu 2024/2025 prawa telewizyjne w Polsce przysługują wyłącznie telewizji Polsat. Wcześniej, w latach 2021–2024, transmisje prowadziła platforma Viaplay, która udzielała sublicencji TVP na pokazywanie meczów polskich drużyn. Obecnie wszystkie spotkania Ligi Konferencji UEFA można śledzić na antenach i w serwisach streamingowych Polsatu.